วัดไชยศรี จ.ขอนแก่น เสน่ห์สิมอีสานและฮูปแต้มโบราณ
วัดไชยศรี แลนด์มาร์กวัฒนธรรมแห่งขอนแก่น โดดเด่นด้วยสิมอีสานโบราณและฮูปแต้มทรงคุณค่า เต็มไปด้วยเสน่ห์วัฒนธรรมที่น่าค้นหา
วัดไชยศรี อีกหนึ่งโลเคชั่นน่าเที่ยวในขอนแก่น ที่เต็มไปด้วยเสน่ห์ของวัฒนธรรมท้องถิ่นและบรรยากาศเรียบง่ายชวนผ่อนคลาย เหมาะทั้งสายเที่ยวชิล สายถ่ายรูป และคนที่อยากเปลี่ยนบรรยากาศมาสัมผัสความงดงามแบบดั้งเดิม ใครกำลังมองหาที่เที่ยวขอนแก่นที่ได้ทั้งความสงบและฟีลคลาสสิกแบบอีสานแท้ ๆ ที่นี่คืออีกหนึ่งจุดหมายที่ไม่ควรพลาดเลย
วัดไชยศรี ขอนแก่น อยู่ที่ไหน
วัดไชยศรี สิมอีสานโบราณอายุกว่าร้อยปี ที่มีฮูปแต้มจิตรกรรมฝาผนังสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในภาคอีสาน ตั้งอยู่ที่บ้านสาวะถี ตำบลสาวะถี อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น (พิกัด Google Maps : วัดไชยศรี)
วัดไชยศรี ประวัติ
“วัดไชยศรี” หรือ “วัดใต้” เป็นวัดราษฎร์เก่าแก่ที่ตั้งวัดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2408 สิ่งที่ทำให้วัดนี้โดดเด่นและมีชื่อเสียงคือ สิม (โบสถ์แบบอีสาน) ที่มีฮูปแต้ม (จิตรกรรมฝาผนัง) ฝีมือช่างพื้นบ้านสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในภาคอีสาน ภาพเขียนเต็มผนังทุกด้านจนแทบไม่มีที่ว่าง จนได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานโดยกรมศิลปากร
สิม คืออะไร ? ต่างจากโบสถ์ทั่วไทยยังไง
สิม มาจากคำว่า "สีมา" หรือ "พัทธสีมา" คือโบสถ์ของภาคอีสาน ใช้เป็นเขตที่พระสงฆ์ประกอบสังฆกรรม เช่น บวชพระ สิมอีสานต่างจากโบสถ์ทั่วไปตรงที่มักเป็นอาคารขนาดเล็ก สร้างจากวัสดุท้องถิ่น หลังคาดั้งเดิมมีปีกยื่นออกสองข้าง ตกแต่งเรียบง่ายแต่มีฮูปแต้มที่เป็นเอกลักษณ์บนผนัง สิมวัดไชยศรีเดิมมุงหลังคาด้วยแผ่นไม้ (แป้นเกล็ด) แบบอีสานดั้งเดิม ก่อนที่จะบูรณะในปี พ.ศ. 2525
ฮูปแต้ม คืออะไร ?
ฮูปแต้ม คือจิตรกรรมฝาผนังแบบอีสานที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว วาดด้วยสีฝุ่นจากธรรมชาติในโทนคราม เหลือง ขาว เขียว น้ำตาล และดำ สำหรับฮูปแต้มที่วัดไชยศรี เป็นผลงานของ “นายทอง ทิพย์ชา” ช่างพื้นบ้านจากมหาสารคาม ซึ่งถ่ายทอดเรื่องราวผ่านภาพวาดได้อย่างมีชีวิตชีวา ครอบคลุมทั้งผนังด้านนอกและด้านในของสิม
ผนังด้านนอกเล่าเรื่องหลากหลาย ทั้งภาพนรกเจ็ดขุม พระเวสสันดรชาดก นิทานพื้นบ้านสินไซ (สังข์ศิลป์ชัย) รวมถึงภาพทวารบาล ส่วนผนังด้านในถ่ายทอดพุทธประวัติ พร้อมภาพเทพ มนุษย์ และสัตว์ต่าง ๆ อย่างน่าสนใจ โดยเสน่ห์สำคัญอยู่ที่ลีลาการวาดที่เน้นสัดส่วน “เกินจริง” ตัวละครดูเคลื่อนไหวสนุกสนาน มีความโลดโผน เป็นเอกลักษณ์ของช่างแต้มพื้นบ้านที่สะท้อนทั้งศิลปะและวิถีคิดของคนอีสานได้อย่างชัดเจน
ภาพจาก : kwanchai / shutterstock.com
ทำไมผู้หญิงเข้าสิม
ถือเป็นธรรมเนียมโบราณของชาวอีสาน ที่ถือว่าสิมเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับพระสงฆ์ประกอบสังฆกรรม ผู้หญิงไม่มีสิทธิ์ขึ้นล่วงละเมิดพื้นที่นั้น วัดไชยศรียังคงรักษาธรรมเนียมนี้ไว้ถึงปัจจุบัน อย่างไรก็ตามช่างแต้ม นายทอง ทิพย์ชา มีความตั้งใจ วาดฮูปแต้มไว้ที่ผนังด้านนอกอย่างสมบูรณ์ด้วย เพื่อให้ผู้หญิงสามารถชมความงามของภาพได้จากด้านนอกโดยไม่ต้องเข้าไปข้างใน
ภาพจาก : kwanchai / shutterstock.com
ภาพจาก : Instagram urassayas และ kugimiyas
ภาพจาก : Instagram urassayas และ kugimiyas
วัดไชยศรี เสียค่าเข้าไหม
วัดไชยศรี เป็นวัดราษฎร์ ไม่เก็บค่าเข้าชม ปัจจุบันมีกลุ่มแม่บ้านท้องถิ่น ทำหน้าที่ต้อนรับและให้ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยวตามโครงการอุทยานธรณีขอนแก่น หากมาช่วงเช้าและวัดไม่มีงาน มักมีผู้รู้ประจำพื้นที่คอยช่วยอธิบายเรื่องราวต่าง ๆ ให้แก่นักท่องเที่ยวได้รับฟังรับชม
วัดไชยศรี ข้อแนะนำ
-
ห้ามสตรีเข้าภายในสิม ถือเป็นธรรมเนียมดั้งเดิมที่ยังรักษาไว้ถึงปัจจุบัน ผู้หญิงชมฮูปแต้มได้จากผนังด้านนอกที่ช่างวาดไว้ครบถ้วนเช่นกัน
-
สิมอาจปิดช่วงมีงานพิเศษ เช่น งานบวช งานศพ หรืองานประเพณี ควรโทรสอบถามก่อนหากเดินทางไกล
-
ฮูปแต้มสีเข้มและมืดบางส่วน ควรพกไฟฉาย/แฟลชมือถือสำหรับชมภายในสิม และมาช่วงเช้าเพื่อรับแสงธรรมชาติ
-
แสงแฟลชสว่างจัดอาจทำลายสีฝุ่นธรรมชาติที่บอบบางได้ แนะนำควรงดใช้แสงแฟลชในการถ่ายรูป
วัดไชยศรี อีกหนึ่งเสน่ห์แห่งขอนแก่น ที่ควรหาโอกาสมาเยือนสักครั้ง ทั้งความงดงามของศิลปะพื้นบ้านและบรรยากาศสงบ ชวนให้ได้พักใจและซึมซับวัฒนธรรม ใครมาเที่ยวขอนแก่น อย่าลืมแวะมาสัมผัสด้วยตัวเอง ^ ^
หมายเหตุ : ข้อมูลอาจมีการเปลี่ยนแปลงกรุณาตรวจสอบอีกครั้ง
บทความ ที่เที่ยวขอนแก่น ไหว้พระ ขอนแก่น อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
